Τετάρτη, 1 Οκτωβρίου 2014

Ο Μέγας Αλέξανδρος στην τέχνη

Η φιγούρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου μαγνήτισε τους μεγάλους της τέχνης, από τον Ρούμπενς ως τον Γουόρχολ και από τον Τσαρούχη ως τον Εγγονόπουλο

Αλεξανδρινή ποπ: Ο Αντι Γουόρχολ χάρισε στον Αλέξανδρο τα 15 λεπτά διασημότητας που δεν είχε ποτέ ανάγκη σε μια σειρά από μεταξοτυπίες τις οποίες φιλοτέχνησε το 1982, έπειτα από παραγγελία του συλλέκτη Αλέξανδρου Ιόλα.

Ο Μέγας Αλέξανδρος είχε πολύ συγκεκριμένες προτιμήσεις όσον αφορά την επιλογή των καλλιτεχνών που θα φιλοτεχνούσαν τη μορφή του. Σύμφωνα με πηγές των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων, ο ζωγράφος Απελλής και ο γλύπτης Λύσιππος ήταν οι «imagemakers» του, όπως έχει γράψει πολύ εύστοχα η ιστορικός τέχνης Νίκη Λοϊζίδη, ομότιμη καθηγήτρια ΑΣΚΤ και επισκέπτρια καθηγήτρια στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου στη Λεμεσό. Από εκεί και πέρα, κάθε εποχή ανακάλυπτε τον δικό της Αλέξανδρο και προσάρμοζε τον προσωπικό μύθο του και την εμβέλεια των επιτευγμάτων του στις πεποιθήσεις και στις αξίες που τη χαρακτήριζαν.

Ο Αλέξανδρος νυμφίος
Ο ζωγράφος της Αναγέννησης με το όνομα Il Sodoma (κατά κόσμον Τζιοβάνι Αντόνιο Μπάτσι) αναπαριστά (περίπου το 1518) τον γάμο του Αλεξάνδρου με τη Ρωξάνη, ένα ιδιαίτερα δημοφιλές μοτίβο στην εικονογραφία της ευρωπαϊκής ζωγραφικής, εμπνευσμένο από τη ζωή του μακεδόνα βασιλιά. Δεξιά, ρωμαϊκό αντίγραφο προτομής που κατά πάσα πιθανότητα είχε φιλοτεχνήσει ο Λύσιππος το 330 π.Χ. έπειτα από εντολή-ανάθεση του ίδιου του Αλεξάνδρου – σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο του Λούβρου.

Αντίο, παλλακίδα μου
Αλλο ένα εξαιρετικά δημοφιλές θέμα στην εικονογραφία που αφορά τον Αλέξανδρο. Οταν ζήτησε από τον ζωγράφο Απελλή να φιλοτεχνήσει το πορτρέτο της παλλακίδας του, Παγκάστης, εκείνος την ερωτεύτηκε και ο Αλέξανδρος του την παραχώρησε. Εδώ, η εκδοχή του επεισοδίου φιλοτεχνημένη από τον Τζιοβάνι Μπατίστα Τιέπολο, περίπου το 1740.

Η αξία του βασιλιά
Ο Γάλλος Αντρέ Καστέν, ένας από τους μεγαλύτερους εικονογράφους των ΗΠΑ, φιλοτέχνησε στα τέλη του 19ου αιώνα μια σειρά σχεδίων με επεισόδια από τη ζωή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Οπως η εικονιζόμενη κοπή του Γόρδιου Δεσμού.

Μπαρόκ και νεοκλασικισμός
«Ο Αλέξανδρος στέφει τη Ρωξάνη», από τον Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς

Μπαρόκ και νεοκλασικισμός
«Ο Απελλής ζωγραφίζει την Παγκάστη», του νεοκλασικιστή Ζακ-Λουί Νταβίντ

Ο Αλέξανδρος του 20ού αιώνα
«Ο Μεγαλέξανδρος με την αδελφή του τη Γοργόνα», του Μποστ. Ο Χρύσανθος Μποσταντζόγλου εμπνέεται από τη λαογραφική παράδοση και ζωγραφίζει τον στρατηλάτη με την αδελφή του, η οποία, σύμφωνα με τον μύθο, ήπιε το αθάνατο νερό και εμφανίζεται σε ναύτες για να τους ρωτήσει αν ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος. Αν εκείνοι απαντήσουν «ναι», τότε συνεχίζουν το ταξίδι τους. Αν όχι, το πλοίο τους καταποντίζεται.

Ο Αλέξανδρος του 20ού αιώνα
«Οι δύο Μακεδόνες – Μέγας Αλέξανδρος και Παύλος Μελάς» (1977), από τον Νίκο Εγγονόπουλο

Ο Αλέξανδρος του 20ού αιώνα
«Ο Θεόφιλος μεταμφιεσμένος ως Μέγας Αλέξανδρος» (1968), ζωγραφισμένος από τον Γιάννη Τσαρούχη

Οταν στις αρχές του 16ου αιώνα, για παράδειγμα, η Ρώμη ζούσε με τον φόβο της προέλασης των ισπανικών και γερμανικών στρατευμάτων, η τέχνη ανέτρεχε σε γεγονότα από την Ιστορία του μακεδόνα στρατηλάτη τα οποία αναδείκνυαν τη γενναιοδωρία του απέναντι στον ηττημένο εχθρό του. «Η οικογένεια του Δαρείου ενώπιον του Αλεξάνδρου» (1565-1560), του Πάολο Βερονέζε, σίγουρα είχε αφετηρία σε αυτή την παράδοση. Και όμως, δύο αιώνες νωρίτερα, για τον ίδιο πολιτισμό, ο Αλέξανδρος δεν ήταν ο παράφορος, ένδοξος στρατηλάτης, αλλά πρωτίστως ένας βίαιος, ανεξέλεγκτος άνθρωπος, μια κατεξοχήν αρνητική μορφή, έτσι όπως αποτυπωνόταν στα κείμενα του Πετράρχη.

Η αλήθεια είναι ότι οι καλλιτέχνες δεν ακολούθησαν κατά πόδας την κριτική διάθεση των ιστορικών και των φιλολόγων. Οι μονάρχες που ανέθεταν σε καλλιτέχνες τη ζωγραφική έργων με θέμα τον Αλέξανδρο επέλεγαν εξάλλου να ταυτίζονται με τη λαμπερή, την ένδοξη πλευρά του φιλόδοξου στρατηλάτη και ηγεμόνα.

Ο βασιλιάς Ήλιος και ο Αλέξανδρος Ιόλας

Στη Γαλλία του Λουδοβίκου ΙΔ' ο Μέγας Αλέξανδρος αποτελούσε το ιδανικό πρόσωπο που μπορούσε να παραλληλιστεί με τον βασιλιά ο οποίος θα δόξαζε τη χώρα του όπως είχε κάνει παλαιότερα ο Μακεδόνας βασιλιάς. Γι' αυτό και ο ζωγράφος του γάλου βασιλιά, Σαρλ λε Μπρεν, απεικόνισε σκηνές από το έπος του Αλεξάνδρου όπως η «Μάχη του Γρανικού» εστιάζοντας στο θάρρος και στη ρώμη του προτύπου του Λουδοβίκου.

Οι απεικονίσεις μαχών ήταν ούτως ή άλλως σταθερά δημοφιλείς, σταθερά παρούσες σε εικονογραφημένα χειρόγραφα του Βυζαντίου και της Ανατολής, ενώ εξίσου αγαπητή για τους ζωγράφους ήταν η σχέση του με την πανέμορφη Ρωξάνη, καθώς και η ιδιαίτερα φιλική σχέση του με τον ζωγράφο Απελλή. Σύμφωνα με τον Πλίνιο τον Πρεσβύτερο, ο Αλέξανδρος δεν δίστασε να δωρίσει στον Απελλή την αγαπημένη του παλλακίδα, Παγκάστη, όταν διαπίστωσε ότι ο ζωγράφος την είχε ερωτευτεί, σκηνή που αναπαράχθηκε ευρέως στη ζωγραφική. Ωστόσο, μετά τη Γαλλική Επανάσταση η θεματολογία που αφορά το παρελθόν εγκαταλείπεται και «ο Απελλής (που) ζωγραφίζει την Παγκάστη», του Ζακ-Λουί Νταβίντ, μένει ημιτελής καθώς δεν έχει παραγγελιοδότη.

Τον 19ο αιώνα ο μύθος του Μεγάλου Αλεξάνδρου παρακμάζει και η εικόνα του συνδέεται με τον γεωγραφικό εξωτισμό των κατακτήσεών του, ενώ στον 20ό αιώνα και στην περίοδο του Μεσοπολέμου γίνεται το σύμβολο ενός «νέου πολιτισμικού (και φυλετικού) imperium». Για παράδειγμα, ο αγαπημένος γλύπτης του Χίτλερ, Αρνο Μπρέκερ, υιοθετούσε στα έργα του τις κλασικές αναλογίες και την επιθετικότητα του ανδροπρεπούς ιδεώδους που εκπροσωπούσε ο Αλέξανδρος, ενώ το τελευταίο σημαντικό έργο του ήταν ένα μνημειακών διαστάσεων άγαλμα του στρατηλάτη (1982).

Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Αλέξανδρος του Γουόρχολ, παραγγελία του συλλέκτη Αλέξανδρου Ιόλα, είναι σαφέστατα το πιο γνωστό έργο που αφορά τον βασιλιά των Μακεδόνων. Λαμπερός και μεγαλοπρεπής, μα ωστόσο άλλη μια «ιδεολογικά εκκενωμένη και ευρέως καταναλώσιμη σειραϊκή εικόνα της ποπ αρτ», σύμφωνα με την κυρία Λοϊζίδη.

πηγή: tovima.gr
Η συνέχεια εδώ ...

Τρίτη, 30 Σεπτεμβρίου 2014

Οι αράχνες που ύφαναν ιστούς στο διάστημα

Η Anita στο Steven F. Udvar-Hazy Center

Δίπλα στα τεράστια αεροπλάνα και διαστημόπλοια που βρίσκονται στο Smithsonian National Air and Space Museum's Steven F. Udvar-Hazy Center βρίσκεται και μια μικρή αράχνη που πήγε στο διάστημα, με την ετικέτα που είναι κολλημένη στο βάζο που διατηρείται να γράφει "Anita". Η Anita και ο σύντροφος της Arabella ήταν μέρος ενός πειράματος για να δούμε αν οι αράχνες υφαίνουν ιστούς όταν βγουν από την ατμόσφαιρα της Γης.

Η Judith Miles παρουσιάζει την πρότασή της το 1972

Οι αράχνες είναι γνωστό ότι χρησιμοποιούν το βάρος του σώματός τους για να συντονίσουν την ύφανση του ιστού τους, οπότε οι επιστήμονες ήθελαν να δουν τι επίδραση θα έχει μια αλλαγή στη βαρύτητα, ιδίως μελετώντας το νευρικό σύστημα των αραχνών τι αντίκτυπο μπορεί να έχει στα βασικά φάρμακα για τον άνθρωπο. Το γιατί το εξηγεί η NASA στην ιστοσελίδα της.

Ο Flight Director Neil B. Hutchinson και ο αστροναύτης Bruce McCandless II

Πριν λίγο καιρό το Smithsonian Air and Space Museum κοινοποίησε μια φωτογραφία της Anita και ένα από τα κλουβιά στο λογαριασμό του στο twitter. Η αποστολή αραχνών στο διάστημα ήταν ιδέα της Judith Miles, μιας 17χρονης μαθήτριας γυμνασίου από το Λέξινγκτον της Μασαχουσέτης. Πρότεινε το τεστ του "σχηματισμού ιστών σε μηδέν βαρύτητα" ως μέρος μιας πρωτοβουλίας για να μεταφερθούν 25 πειράματα σπουδαστών πάνω στο Skylab 3. Επιλέχθηκαν δύο κοινές αράχνες, τους δόθηκε ένα γεύμα με μύγες πριν την εκτόξευση, και από τις 28 Ιουλίου μέχρι τις 25 Σεπτεμβρίου του 1973, εστάλησαν να υφάνουν ιστούς εκεί που ποτέ πριν δεν είχαν υφανθεί.

Ο Dr. Ray Gause του NASA Marshall Space Flight Center ενώ ταΐζει τον Arabella

Αφού τις έβαλαν στα ειδικά διαμορφωμένα κλουβιά που είχαν σχεδιαστεί ειδικά για το πείραμα, καμία αράχνη δεν ξεκίνησε να φτιάχνει ιστό αμέσως στη μικροβαρύτητα, σύμφωνα με πληροφορίες που αποδεικνύουν "ασταθείς κινήσεις κολύμβησης" κατά την είσοδό τους. Τελικά, μέσα σε δύο ημέρες ο Arabella κατασκεύασε έναν ιστό και αργότερα η Anita τον δικό της. Ήταν πιο κομψοί από αυτούς που φτιάχνονται στη Γη, αλλά κατά τα άλλα όχι και εντελώς ανόμοιοι.

Ο Arabella στον ιστό του

Καμία από τις αράχνες δεν επέστρεψε ζωντανή στη γη -πιθανόν ο θάνατος τους να οφείλεται στην αφυδάτωση. Ωστόσο, το πείραμα ήταν αποκαλυπτικό για την προσαρμογή στο διάστημα και την ύφανση των ιστών. Ενώ η Anita εκτίθεται στο παράρτημα του Smithsonian στο διεθνές αεροδρόμιο Washington Dulles, ο Arabella έχει δανειστεί στο Κέντρο Διαστήματος & Πυραύλων των ΗΠΑ στο Χάντσβιλ της Αλαμπάμα. Πολλά από τα ζώα που συμμετείχαν ακούσια στην εξερεύνηση του διαστήματος διατηρούνται σε μουσεία του διαστήματος, όπως τα σκυλιά Belka και Strelka στη Μόσχα και ο πίθηκος Miss Able στο Smithsonian.

από: atlas obscura
Η συνέχεια εδώ ...

Με 75 λεπίδες, αυτός ο σουγιάς ήταν το απόλυτο πολυεργαλείο το 1851


Δείτε ακόμη:
Ο "βασιλιάς" των Ελβετικών σουγιάδων!
Το πολυεργαλείο των γυναικών της Βικτωριανής εποχής

Τον 18ο και 19ο αιώνα, η εταιρεία John Rodgers, στο Σέφιλντ του Ηνωμένου Βασιλείου, απέκτησε φήμη κατασκευάζοντας τα καλύτερα μαχαίρια στην Ευρώπη. Το 1821, η εταιρεία έγινε ο επίσημος μαχαιροποιός της βρετανικής βασιλικής οικογένειας. Το 1851, η Rodgers παρουσίασε το πολυεργαλείο της φωτογραφίας σε μια διεθνή εμπορική έκθεση στο Λονδίνο.

Το Norfolk Knife πήρε το όνομα του από την οδό Norfolk, εκεί που βρισκόταν το εργοστάσιο της Rodgers στο Σέφιλντ. Είναι τόσο ένα εργαλείο όσο και ένα έργο τέχνης. Το μαχαίρι έχει 75 λεπίδες, περίπου 56 εκατοστά πάχος και 86 μήκος. Πάνω του υπάρχουν χαρακτικά της βασίλισσας Βικτωρίας και του Λευκού Οίκου. Πλέον εκτίθεται στο Cutlers' Hall στο Σέφιλντ.
Η συνέχεια εδώ ...

Πώς είναι να περνάει ένα τρένο με 120 χλμ/ώρα πάνω από το κεφάλι μας;


Μια GoPro (μόλις και μετά βίας κινείται) συλλαμβάνει το πως είναι να περνάει μια αμαξοστοιχία με 120 χλμ/ώρα πάνω από το κεφάλι μας. Για τους ανυπόμονους ή όσους βαριούνται να περιμένουν, η δράση ξεκινάει στο 0:56.

Η συνέχεια εδώ ...

Δευτέρα, 29 Σεπτεμβρίου 2014

Εκατοντάδες ορειβάτες ανέβηκαν στις Άλπεις για μια επική φωτογράφιση


Χτες ανέβασα στο facebook μια φωτογραφία (αυτήν παραπάνω) με την ιστορική διαδρομή που έκανε ο Edward Whymper για ανέβει στο Matterhorn φωτισμένη από ορειβάτες.

Ένας τεράστιος τοίχος από βράχια ή μια χιονισμένη ανεμοδαρμένη κορυφή σε ένα παγωμένο βουνό είναι δύσκολο μέρος για να γίνει μιας μεγάλης κλίμακας φωτογράφιση. Αυτό ακριβώς έκανε ο Ελβετός φωτογράφος Robert Bösch. Οι φωτογραφίες του περιλαμβάνουν εκατοντάδες ορειβάτες παρά τις δύσκολες συνθήκες για να έχει το τέλειο πλάνο.

Για τους εορτασμούς της 150ης επετείου από την πρώτη ανάβαση της κορυφής Matterhorn στις Άλπεις από τον Edward Whymper και την ομάδα του, η Mammut, μια ελβετική εταιρεία εξοπλισμού ορειβασίας, ζήτησε από τον Bösch να κάνει μια ειδική φωτογράφιση για να τη διαφημιστική καμπάνια της εταιρίας για το 2015. Μια ομάδα από ορειβάτες ανέβηκαν την κορυφογραμμή Hörnli του Matterhorn και άναψαν κόκκινα φώτα την αυγή φωτίζοντας το μονοπάτι που ακολούθησε ο Whymper και η ομάδα του για εκείνη την πρώτη επιτυχημένη ανάβαση.

Δείτε πολλά ακόμα απίστευτα κατορθώματα φωτογράφισης σε βουνά από τον Bösch.







Η συνέχεια εδώ ...

Οι υπό εξαφάνιση παγετώνες της Αφρικής

Το Κιλιμάντζαρο - φωτογραφία

Η Αφρική δεν είναι το μέρος που περιμένει κανείς να δει παγετώνες. Και όμως υπάρχουν μερικοί και μάλιστα βρίσκονται κοντά στον ισημερινό. Αν ανατρέξουμε στα μαθήματα γεωγραφίας, θα θυμηθούμε ότι το κλίμα δεν εξαρτάται μόνο από το γεωγραφικό πλάτος, αλλά και το υψόμετρο του τόπου, και στην Αφρική βρίσκονται μερικά επιβλητικά βουνά, τρία εκ των οποίων διαθέτουν παγετώνες. Είναι το όρος Κιλιμάντζαρο στην Τανζανία, το όρος Κένυα στην Κένυα και το όρος Ρουβενζόρι στα σύνορα της Ουγκάντας ​​και της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό. Αυτοί όμως οι παγετώνες εξαφανίζονται ταχύτατα. Από το 1900, οι παγετώνες στην Αφρική έχουν χάσει το 80% της επιφάνειας τους. Τη δεκαετία του 1990, είχαν συνολική επιφάνεια μόλις 10,7 τετ. χλμ. Οι επιστήμονες προβλέπουν ότι μέχρι το 2030, το τελευταίο υπόλοιπο του πάγου θα έχει λιώσει.

Ένας παγετώνας στο Κιλιμάντζαρο στην Τανζανία - φωτογραφία

Το Ρουβενζόρι - φωτογραφία

Παγετώνες στο Margherita Peak στο όρος Ρουβενζόρι - φωτογραφία

Ο παγετώνας Margherita στο Ρουβενζόρι - φωτογραφία
Η συνέχεια εδώ ...

Τα 9 πιο θανατηφόρα ορυκτά, που εξόρυξε ποτέ ο άνθρωπος


Από τον Κινναβαρίτη στον Μπλε Αμίαντο και από τον Σιδηροπυρίτη, στον Γαληνίτη. Τα ορυκτά που μπορούν να "σκοτώσουν", παρά τη χρησιμότητά τους

Τα πολύτιμα ορυκτά, είναι απολύτως απαραίτητα στον σύγχρονο κόσμο, ωστόσο πολλά από αυτά είναι από τα πιο τοξικά υλικά στον πλανήτη.

Το να εντοπιστούν και να εξορυχθούν, αποδείχθηκε δύσκολη αποστολή, ενώ για αρκετά από αυτά, αποφασίστηκε ότι η βιομηχανική τους επεξεργασία έκρυβε μεγάλους κινδύνους για τον άνθρωπο.

Δείτε ποια είναι τα 9 πιο επικίνδυνα και πού χρησιμοποιούνται.

Κινναβαρίτης (HgS)

Πρόκειται για σημαντικό ορυκτό του υδραργύρου. Στην αρχαιότητα και μέχρι τον Μεσαίωνα με το όνομα "κιννάβαρι" φερόταν μια φυτική χρωστική. Χρησιμοποιόταν για τα κεραμικά και τα τατουάζ.

Σήμερα χρησιμοποιείται στα θερμόμετρα, τα βαρόμετρα καθώς και σε μια σειρά από επιστημονικούς εξοπλισμούς.

Ως υδραργυρούχο ορυκτό είναι δηλητηριώδες αν καταποθεί και ακόμη και η σκόνη του, αν θραυσθεί, είναι επικίνδυνη όταν εισπνέεται. Δεν πρέπει, επίσης, να θερμανθεί, καθώς αναδίδει δηλητηριώδεις ατμούς υδραργύρου. Δεν διαλύεται στο νερό και, ως εκ τούτου, θεωρείται υλικό χαμηλής τοξικότητας, όταν βρίσκεται σε σχηματισμένους μεγάλους κρυστάλλους.

Σιδηροπυρίτης (FeS2)

Πρόκειται για ένα θειούχο ορυκτό του σιδήρου. Μολονότι κρυσταλλώνεται στο κυβικό σύστημα, εμφανίζει ατελή συμμετρία, επειδή οι κρυσταλλικές έδρες εμφανίζουν ραβδώσεις.

Χρησιμοποιείται στην παρασκευή θειικών αλάτων του σιδήρου, τα οποία έχουν ευρύτατη εφαρμογή στην παρασκευή μελανιών, χρωμάτων και βαφών συντήρησης καθώς και απολυμαντικών.

Η εξόρυξή του οδηγεί σε καταστροφικές περιβαλλοντικές ζημιές καθώς όταν εκτίθεται στον αέρα απελευθερώνονται ιδιαίτερα τοξικά μέταλλα όπως το αρσενικό.

Φθορίτης (CaF2)

Αυτός ο πανέμορφος πράσινος λίθος βρίσκεται συνήθως στις φλέβες άλλων μεταλλευμάτων όπως το σίδηρο, τον άνθρακα και τον χαλκό. Πρόκειται για ένα ορυκτό του ασβεστίου με χημικό τύπο CaF2

Η μεγάλη χρωματική του ποικιλία έχει ως συνέπεια να είναι από τα πλέον περιζήτητα από συλλέκτες ορυκτά, ενώ, λόγω της ποικιλοχρωμίας του και της εμφάνισης ζωνώδους χρωματισμού, χρησιμοποιείται και ως ημιπολύτιμος λίθος, παρά την χαμηλή του σκληρότητα.

Πρόκειται για ένα αρκετά επικίνδυνο ορυκτό για όσους έρχονται σε συχνή επαφή μαζί του καθώς προκαλεί σκελετικές φθοριώσεις. Σε πολλές περιοχές της Ινδίας, της Κίνας και της υπόλοιπης Νοτιοανατολικής Ασίας υπάρχουν κρούσματα που οφείλονται στην κατανάλωση μολυσμένου νερού. Μόνο στην επαρχία Guizhou της Κίνας έχουν προσβληθεί περισσότεροι από 10 εκατομμύρια κάτοικοι.

Διοξείδιο του πυριτίου (SiO2)

Είναι το δεύτερο πιο κοινό μεταλλικό στοιχείο στο φλοιό της Γης. Χρησιμοποιείται σαν οικοδομικό υλικό, σαν πρώτη ύλη της βιομηχανίας του πυριτίου, του γυαλιού και των κεραμικών. Η συνηθέστερη χρήση της πηκτής πυριτίου είναι σαν απορροφητικό υγρασίας, μέσα σε συσκευασίες ευαίσθητων στην υγρασία αντικειμένων.

Είναι τα γνωστά σακουλάκια που βρίσκονται μέσα σε θήκες φωτογραφικών μηχανών,ηλεκτρονικών εξαρτημάτων κλπ. Χρησιμοποιείται όμως και στα χημικά εργαστήρια καθώς και στην χημική βιομηχανία(επίσης σαν προσροφητικό υλικό).

Έρευνες συνδέουν την εξόρυξή του με τον καρκίνο του πνεύμονα.

Γαληνίτης (PbS)

Είναι ορυκτό και το κυριότερο μετάλλευμα του μολύβδου. Απαντά σε μεγάλη ευρύτητα γεωλογικών περιβαλλόντων, όπως σε υδροθερμικές φλέβες. Ο γαληνίτης είναι ημιαγωγός και μπορεί να χρησιμοποιηθεί, σε συνδυασμό με ένα λεπτό σύρμα, για να σχηματιστεί μια δίοδος επαφής σημείου. Η ιδιότητά του αυτή είναι χρήσιμη για την φώραση των ραδιοφωνικών κυμάτων και την κατασκευή απλών ραδιοφωνικών δεκτών, των λεγόμενων ραδιοφώνων κρυστάλλου.

Με την πάροδο του χρόνου γίνεται τοξικός με αποτέλεσμα να γίνεται καρκινογενές και να προκαλεί σοβαρές γενετικές ανωμαλίες.

Phenacite (BeSiO4)

Εξορύσσεται τόσο ως πολύτιμος λίθος αλλά και για το πολύτιμο περιεχόμενό του, το βηρύλλιο. Η εμπορική χρήση του βηρυλλίου παρουσιάζει τεχνικές προκλήσεις, εξαιτίας της τοξικότητάς (ιδιαίτερα με εισπνοή) σκόνης που το περιέχει. Το βηρύλλιο είναι διαβρωτικό για τους ιστούς και μπορεί να προκαλέσει μια χρόνια και επικίνδυνη για τη ζωή του θύματος αλλεργική ασθένεια που ονομάζεται βηρυλλίαση, σε κάποια από τα άτομα που έρχονται σε επαφή μαζί του. Το βηρύλλιο είναι άγνωστο αν είναι απαραίτητο ή χρήσιμο για κάποια φυτική ή ζωική μορφή ζωής.

Εριονίτης Ca3K2Na2[Al10Si26O72].30H2O (Z = 1) (φωτογραφία)

Ο εριονίτης είναι μέλος της οικογένειας των ζεολίθφων. Ανακαλύφθηκε στις ΗΠΑ στα τέλη του 19ου αιώνα και αποτελείται από πυκνούς, ινώδεις κρυστάλλους παρόµοιους µε εκείνους του αµιάντου. Είναι εξαιρετικά σπάνιο ορυκτό και δηµιουργείται από τις χηµικές αντιδράσεις που προκαλούνται όταν λάβα πέφτει σε νερό µε αλάτι.

Ο Π.Ο.Υ το έχει χαρακτηρίσει 200 µε 1.000 φορές πιο καρκινογόνο από τον αµίαντο.

Υδροξυαπατίτη (Ca5 (PO4) 3 (OH))

Ο υδροξυαπατίτης είναι το κυριότερο συστατικό του σμάλτου των δοντιών. Μια σχετικώς σπάνια μορφή απατίτη, στην οποία οι περισσότερες υδροξυλομάδες λείπουν και η οποία περιέχει πολλές αντικαταστάσεις από ανθρακικά και όξινα φωσφορικά ιόντα, αποτελεί ένα μεγάλο ποσοστό της μάζας των οστών.

Στις ΗΠΑ ο απατίτης χρησιμοποιείται συχνά ως λίπασμα στην καλλιέργεια του καπνού: μειώνει την πρόσληψη αζώτου από το φυτό, κάτι που δίνει στα αμερικανικά τσιγάρα ένα διαφορετικό άρωμα από αυτό των τσιγάρων που γίνονται με καπνά άλλων χωρών.

Μικροσκοπικούς κρυστάλλους του υδροξυαπατίτη μερικές φορές σχηματίζουν μέσα ή γύρω από τις αρθρώσεις και μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή των αρθρώσεων και των ιστών γύρω από τις αρθρώσεις, όπως οι τένοντες και οι σύνδεσμοι. Έχουν περιγραφεί ειδικά ως αιτία της φλεγμονής στροφικού πετάλου του ώμου.

Κροκιδόλιθος (Na2(Fe2+,Mg)3Fe3+2Si8O22(OH)2)

Πρόκειται για το πιο επικίνδυνο ορυκτό στον κόσμο. Είναι γνωστός και ως "μπλε αμίαντος". Στο παρελθόν χρησιμοποιείτο σε βιομηχανικές και εμπορικές χρήσεις. Ο μπλε αμίαντος (blue asbestos) εξορύσσεται στη Ν. Αφρική και παλαιότερα στη Δ. Αυστραλία.

Ο καρκίνος του πνεύμονος που οφείλεται στον αμίαντο περιγράφηκε από τους Wood και Gloyne το 1934.

Η σχέση μεταξύ των μεσοθηλιωμάτων του υπεζωκότος και του περιτοναίου με τον αμίαντο, σημειώθηκε κατά το 1946 και η επιδημιολογική απόδειξη για τους όγκους που οφείλονται στον κροκιδόλιθο έγινε το 1960 από τον Wagner και τους συνεργάτες του.

Άλλες παθολογικές καταστάσεις, οι οποίες μπορεί να οφείλονται στον αμίαντο είναι η οξεία πλευρίτης, χρονία καλοήθης νόσος του υπεζωκότος συμπεριλαμβανομένων των πλακών, της πάχυνσης και της ασβεστοποίησης.

Ο κίνδυνος εμφανίσεως μεσοθηλιώματος του υπεζωκότος και του περιτοναίου φαίνεται ότι σχετίζεται με την έκθεση ατόμων στον αμφίβολο κυρίως και πολύ λιγότερο στον χρυσοτίλη.

πηγή: news247.gr
Η συνέχεια εδώ ...